Жалпы білім беретін мектептердің 8-11 сынып оқушылары арасында республикалық «Махамбет оқулары» байқауының облыстық кезеңін өткізу ЕРЕЖЕСІ

Дата публикации: 21.01.2025 в 13:40

1. Жалпы ереже

1. Осы ереже жалпы білім беретін мектеп оқушылары арасында өткізілетін республикалық «Махамбет оқулары» байқауының облыстық кезеңінің  (бұдан әрі – Махамбет оқулары) мақсаты мен міндеттерін, ұйымдастырушылық-әдістемелік қызметінің жүзеге асырылуын, байқауды өткізу мен қаржыландыру тәртібін, оқушылардың қатысуын және жеңімпаздары мен жүлдегерлерін анықтау тәртібін айқындайды.

1.2. Шығыс Қазақстан облысының білім басқармасы, дарындылық пен қосымша білім беруді дамытудың Шығыс Қазақстан ғылыми-әдістемелік «Дарын» орталығы (бұдан әрі –ДпҚББДШҚҒӘ«Дарын») ұйымдастырушылар болып табылады.

  1. Байқаудың мақсаты мен міндеттері:
  2. мектеп оқушылары арасында Махамбеттің ұлтына ұран болған рухы биік туындыларын насихаттау;
  3. олардың шығармашылық қабілеттерін, эстетикалық талғамдарын дамыту, тарихи санасы мен танымдарын, ізгілікке, демократияға және азаматтыққа бағдарланған дүниетанымдары мен сана-сезімдерін, өмірлік айқындамаларын қалыптастыру.
  4. тарихи деректер бойынша тұжырым жасай білу дағдысына үйрету, түсініктерді деректермен, дәйексөзбен дәлелдеуге жаттықтыру;
  5. дарынды балаларды анықтау, қолдау;
  6. әдеби мұралардың жүйелі оқылуын жолға қою;
  7. бабалардың ерлік рухын сезіндіру арқылы азаматтық тәрбие беру.

2. Байқаудың қатысушылары

2.1. Махамбет оқуларына оқыту тіліне қарамастан, жалпы білім беретін мектептердің 8-11 сыныптарының аудандық, қалалық кезеңдердің жеңімпазы атанған оқушылар қатыса алады. (әр номинация бойынша 1 оқушы).

2.2. Әр аудандық/қалалық білім бөлімінен, облыстық білім беру мекемесінен республикалық кезеңге жолдама алған 5 оқушы және жетекшіден тұратын бір топты ұсынады.

3. Байқауды ұйымдастыру және өткізу тәртібі

Байқау 5 бағыт бойынша өтеді.

3.1. «Ұлы арман» – Махамбет шығармаларына иллюстрациялық суреттер салу.

Қойылатын талаптар:

Облыстық кезеңде жас суретшілер ұсынылған тақырыптардың бірін таңдап, иллюстрациялық сурет салады. Композицияны дұрыс құра білуі, орындау техникасын меңгеруі, шеберлігі, компоновка және түс ерекшеліктерін таба білу, автор идеясын жүзеге асыру мүмкіндігі бағаланады. Жұмыс уақыты – 3 сағат.

Жұмыс форматы – АЗ түрінде. Орындау техникасы: кескіндеме (акварель, гуашь, акрил), графика (тушь, қауырсын, қылқалам, түрлі-түсті қарындаштар және т.б). Рамкаға салу міндетті.

  • «Ел құтқарар ер едім…» — Махамбет шығармаларын жатқа оқу конкурсы. Қатысушы өзі жатқа білетін шығармалардың тізімін конкурс басталғанға дейін ұсынуы қажет. Қатысушының жаттаған өлеңдерінің саны (көлемі) ескеріледі. Шығарманы мәнерлеп оқу шеберлігі (дикциясы, интонациясы) бағаланады және қатысушы өлеңді оқу кезінде қазылар алқасы тоқтатып, келесі оқушыға өлеңді жалғастыруды ұсынады. Берілетін уақыт 3-5 минут.
  • «Шашақты найза, шалқар күй» – Махамбет күйлерін орындаушылар конкурсы. Күй орындау шеберлігі, күй орындаудағы әдіс-амалдар мен қағыс ерекшелігін игеру деңгейі, сахна мәдениетін меңгеруі шарт.
  • «Тартынбай сөйлер асылмын…» – жас ақындардың өз туындыларын мәнерлеп оқу конкурсы. Қатысушыларға тақырып ұсынылып, өлең шығару үшін 40 минут уақыт беріледі. Туындының көркемдік дәрежесінің жоғарылығы, автордың поэтикалық тіл қолданысы, өзіндік айтқысы келген ойы (идеясы), туындының құрылымдық жүйесі (өлшемі, ұйқасы т.б.) бағаланады. (Қатысушы қосымша өзі дайындаған шығармаларының жинағын конкурс басталғанға дейін ұсыну қажет).
  • «Біз неткен ер, неткен ер?

Сергелдеңмен өткен ер» – «Хандар мен ел билеушілер», «Батырлар» тақырыбының бірін қорғау. Қатысушы өзі таңдап алған кейіпкер туралы жинақтаған мәліметтер мен деректерді жүйелеу және талдау арқылы тарихи-әдеби, рухани мәнін аша білу қажет. Шығармадағы көтерілген мәселенің өзектілігін ұлттық мүдде тұрғысынан талдап, ұлттық құндылықтардың әлемдік деңгейдегі маңыздылығын көрсетуі тиіс. Баяндау жүйелілігі, бірізділігі мен өз ой тұжырымдарының дәлелділігі, жаңашылдыгы, сөз саптау шеберлігі бағаланады.

Шығармашылық жұмыс арнайы дайындалған слайд арқылы қорғалады.

Берілетін уақыт: 5-7 минут.

Байқаудың 2,3,4-бағыттары бойынша қатысушылар тақырыпка сәйкес киім үлгісімен шығуы ескеріледі.

4. Байқаудың қазылар алқасының қызметі

4.1. Қазылар алқасы:

— қатысушылардың білімі мен өнерін бағалаудың өлшемдерін бекітеді;

— қатысушылардың білімі мен өнеріне талдау жасайды және бес ұпайлық жүйемен бағалайды.

— қатысушылардың білімі мен өнерін бағалаудағы даулы мәселелерді талқылайды және қажет болған жағдайда тиісті түзетулер енгізеді;

— жеңімпаздарды анықтайды және жүлделі орындарды бөледі.

4.2. Махамбет оқуларының облыстық кезеңі 2025 жылдың 6 наурызында Өскемен қаласында өткізіледі. Махамбет оқуларына қатысу үшін қалалар мен аудандардың білім бөлімдері басшыларының, облыстық мамандандырылған мектептердің директорларының қолы қойылған өтінімді 2025 жылдың 21 ақпанына дейін konkurs.vko@mail.ru электронды поштасына жіберу қажет.

Сұраныс үлгісі:

Оқушының аты-жөніҚаласы ауданыМектебі сыныбыБағытыТақырыбыДайындаған жетекшінің аты-жөні, телефоны
       

5. Қорытындылау және марапаттау

5.1. Махамбет оқуларының жеңімпаздары әр бағыт бойынша I, II, III дәрежелі дипломдармен марапатталады. Барлық қатысушыларға сертификат беріледі.

6. Махамбет оқуларын қаржыландыру

6.1. Махамбет оқуларын қаржыландыру бекітілген сметаға сәйкес ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығы есебінен жүзеге асырылады. 6.2. Облыстық кезеңге қатысушылар мен жетекшілердің іс-сапар шығындары (келу-қайту жолы, жататын орны мен тамақтануы) жіберуші жақ есебінен төленеді.